Kontrola eksportu – wywiad z Mario Horjakiem

Jakie uregulowanie zostały tu konkretnie wprowadzone przez Unię Europejską?

M. Horjak: Należy wymienić tu w szczególności dwa rozporządzenia – po pierwsze rozporządzenie WE nr 881/2002 przeciwko Al-Kaidzie, które przeszło do historii jako pierwszy poważny krok Unii Europejskiej na liście sankcji związanych z terroryzmem, po drugie rozporządzenie WE nr 428/2009, znane bardziej jako rozporządzenie dot. produktów podwójnego zastosowania. Oczywiście nie wolno też zapomnieć o tzw. wspólnej liście uzbrojenia UE (dziennik urzędowy UE C 107/2014), która w dalszym ciągu obowiązuje w odniesieniu do przemysłu zbrojeniowego.

Jaki wpływ mają powyższe rozporządzenia na eksporterów z Polski?

M. Horjak: Na początek najważniejsze: rozporządzenia te obowiązują automatycznie dla wszystkich państw członkowskich UE, nie wymagając przy tym tzw. wewnątrzkrajowego ujednolicenia. Oznacza to, ze również i w Polsce są już obowiązującym prawem! Objęta nimi jest cała polska gospodarka eksportowa, a w szczególności nie tylko przemysł zbrojeniowy, lecz również sektor gospodarczego przemysłu cywilnego, jak np. produkcja obrabiarek, optyka, mechanika precyzyjna, produkcja pojazdów, chemia i elektronika.mgr. Mario Horjak

Jak konkretnie funkcjonują te nowe uregulowania?

M. Horjak: Zasada wolności eksportu została teraz poważnie ograniczona poprzez kompleksowy system uregulowań, składający się z zakazów i obowiązków uzyskania zezwolenia. Oznacza to, że wszędzie, gdzie dochodzi do wywozu tzw. wrażliwych dóbr (cywilnego lub podwójnego zastosowania) do odbiorców lub krajów szczególnego ryzyka, eksport może być całkowicie zakazany lub muszą wyrazić na niego zgodę odpowiednie krajowe organy.

Jakie skutki może mieć naruszenie nowych przepisów?

M. Horjak: Krajowi ustawodawcy zostali zobowiązani do nałożenia sankcji karnych przy poważnych wykroczeniach przeciwko przepisom kontroli eksportu (np. świadomy eksport towarów podwójnego zastosowania do kraju trzeciego bez właściwego zezwolenia). Przewidziane są dotkliwe kary pieniężne aż do kar pozbawienia wolności włącznie!

Które osoby są teraz odpowiedzialne, a więc muszą odpowiadać osobiście za ewentualne naruszenie przepisów dot. stosunków gospodarczych z zagranicą?

M. Horjak: Obowiązuje tu zasada „Kontrola eksportu należy do szefa”. Oznacza to, że w przypadku naruszenia przepisów zasadniczo osobiście odpowiada organ reprezentujący „na zewnątrz” dane przedsiębiorstwo – jak np. zarząd, prezes, główny manager etc., w związku z czym należy uczulić na to istotne zagadnienie osoby stojące na czele struktury organizacyjnej firmy.

Ostanie pytanie – w jakich krajach została już wprowadzona kontrola eksportu i jak ocenia Pan sytuację Polski?

M. Horjak: Wspólnota państw zobowiązała się w rezolucji ONZ do wprowadzenia systemu efektywnej kontroli eksportu, aby na porównywalnym  poziomie móc zapobiegać rozpowszechnianiu broni masowego rażenia. Pionierską rolę odrywają tu po raz kolejny Niemcy, które już przed 5 latami uchwaliły odpowiednie ustawy. Za ich przykładem poszła w 2011 roku Austria ze swoją nową ustawą o stosunkach gospodarczych z zagranicą, która zastąpiła starą ustawę o handlu zagranicznym. O ile wiem, Polska znajduje się obecnie w końcowej fazie uchwalania adekwatnego wewnątrzkrajowego prawa, które powinno szybko zostać wprowadzone w życie (z początkiem 2016 roku?). Jednak polscy eksporterzy już teraz powinni podjąć odpowiednie działania przygotowawcze, aby później nie zaskoczył ich nowy stan prawny.

rozmawiał Piotr Piela

 

 

Firma EXPORT EXPERTS

Dyrektor zarządzający: mgr Mario Horjak
Export Experts


Cel działalności: Consulting/doradztwo przedsiębiorstwom w zakresie handlu zagranicznego (eksport, import, dystrybucja międzynarodowa)
Obszary doradztwa: prawo preferencji i reguły pochodzenia, logistyka i podatki w handlu zagranicznym, Międzynarodowe Reguły Handlu 2010, finansowanie oraz marketing eksportu, specjalność: kontrola eksportu
Członek Austriackiej Izby Gospodarczej (WKO): grupa specjalistów ds. doradztwa przedsiębiorcom oraz handlu (zagranicznego)
Profil klientów: klienci z całej austriackiej gospodarki eksportowej, w szczególności jednak z klastra samochodowego w Styrii (www.acstyria.com)

Kontakt: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.

Strona internetowa: www.exportexperts.at

Telefon: +43 3142 22956

Magister prawa Mario Horjak:

Dyplomowany prawnik (studiował nauki prawne na Uniwersytecie  Karla Franzena w Grazu)
Blisko 20 lat doświadczenia zawodowego wyłącznie na kierowniczych stanowiskach w marketingu, międzynarodowej dystrybucji oraz w eksporcie
Członek komisji ds. handlu zagranicznego w Izbie Gospodarczej Styrii
Dyplomowany specjalista ds. eksportu
Akredytowany doradca ds. eksportu
Prelegent nt. kontroli eksportu