Mit 1: Do wypowiedzenia zawsze potrzebny jest ważny powód
To nieprawda. W szwajcarskim prawie pracy obowiązuje zasada swobody wypowiedzenia. Oznacza to, że zarówno pracownik, jak i pracodawca mogą co do zasady rozwiązać umowę w zwykłym trybie i nie muszą podawać szczególnego uzasadnienia. Wyjątki zdarzają się rzadko.
Nie trzeba też wcześniej ostrzegać pracownika. Zwolnienie „z zaskoczenia” jest więc dopuszczalne. Szwajcarski Federalny Sąd Najwyższy uznaje takie działanie za mało eleganckie, ale nie za nielegalne. Silniejszą ochronę mają zwykle osoby zatrudnione w sektorze publicznym.
Mit 2: Wypowiedzenie musi zostać wysłane listem poleconym
Prawo nie narzuca konkretnej formy wypowiedzenia. Ważne jest jedynie jasne zakomunikowanie woli zakończenia stosunku pracy oraz wskazanie terminu rozwiązania umowy.
W praktyce można to zrobić ustnie, e-mailem, a nawet SMS-em, o ile umowa nie przewiduje innej formy. Ze względów dowodowych najlepiej jednak sporządzić wypowiedzenie na piśmie i uzyskać potwierdzenie odbioru.
Mit 3: Liczy się data stempla pocztowego
Decydujące znaczenie ma moment, w którym adresat zapoznał się z wypowiedzeniem. Data nadania nie ma znaczenia.
Jeśli okres wypowiedzenia ma rozpocząć się pierwszego dnia miesiąca, dokument musi dotrzeć najpóźniej ostatniego dnia miesiąca poprzedniego. Jeśli dotrze później, pozostaje ważny, ale stosunek pracy automatycznie wydłuża się o kolejny miesiąc. W przypadku listu poleconego za skutecznie doręczony uznaje się go także wtedy, gdy adresat mógł go odebrać na poczcie, ale tego nie zrobił.
Mit 4: Lepiej samemu złożyć wypowiedzenie, niż zostać zwolnionym
Wielu pracowników uważa, że samodzielna rezygnacja wygląda lepiej w dokumentach. To nie zawsze korzystne rozwiązanie.
Samodzielne wypowiedzenie oznacza utratę części ochrony prawnej. Nie obowiązuje wtedy ochrona w razie choroby. Nie można też podważać rozwiązania umowy jako nadużycia ze strony pracodawcy. Dodatkowo mogą pojawić się problemy z uzyskaniem świadczeń dla bezrobotnych.
Zasada jest prosta: najlepiej wypowiadać umowę dopiero po znalezieniu nowej pracy. Warto też pamiętać, że świadectwo pracy nie musi zawierać informacji o tym, kto zakończył współpracę.
Mit 5: Po samodzielnym odejściu nie przysługuje zasiłek dla bezrobotnych
To nieprawda. Prawo do świadczeń zależy od spełnienia określonych warunków. Trzeba między innymi opłacać składki na ubezpieczenie od bezrobocia przez co najmniej 12 miesięcy w ciągu ostatnich dwóch lat, pozostawać zdolnym do pracy i aktywnie jej szukać.
Osoba, która sama zrezygnowała z zatrudnienia, również może otrzymać zasiłek. Jeśli jednak bez uzasadnienia porzuciła odpowiednią pracę, urząd może nałożyć sankcję i czasowo obniżyć świadczenie. W przypadku poważnego naruszenia kara może objąć nawet 60 dni bez wypłaty.
Mit 6: Wieloletni pracownicy automatycznie dostają odprawę
To tylko częściowa prawda. Szwajcarskie prawo przewiduje odprawę dla osób, które ukończyły 50 lat i przepracowały w firmie co najmniej 20 lat. Może ona wynosić od dwóch do ośmiu pensji miesięcznych.
Pracodawca może jednak odliczyć składki wpłacone wcześniej do funduszu emerytalnego pracownika. W praktyce zwykle przewyższają one wysokość potencjalnej odprawy. Realne korzyści odnoszą więc głównie osoby o niskich dochodach, które nie podlegają obowiązkowemu systemowi emerytalnemu.
Czasem odprawę gwarantują układy zbiorowe lub plany socjalne. W pozostałych przypadkach wszystko zależy od dobrej woli pracodawcy.
Mit 7: Chorego pracownika nie można zwolnić
Ochrona rzeczywiście istnieje, ale ma ograniczony czas trwania. Jej długość zależy od stażu pracy. W pierwszym roku zatrudnienia obowiązuje 30 dni ochrony od początku niezdolności do pracy. Od drugiego do piątego roku jest to 90 dni, a od szóstego roku pracy – 180 dni.
Po upływie tych terminów pracodawca może wręczyć wypowiedzenie. Może to zrobić także wcześniej, jeśli pracownik odzyska pełną zdolność do pracy. Sam pracownik może natomiast wypowiedzieć umowę w dowolnym momencie, również podczas choroby.
Mit 8: Świadectwo pracy wydaje się dopiero ostatniego dnia zatrudnienia
Prawo pozwala zażądać świadectwa pracy w każdej chwili. Można to zrobić zaraz po otrzymaniu wypowiedzenia albo jeszcze w trakcie zatrudnienia, na przykład przed zmianą przełożonego.
Przepisy nie określają dokładnego terminu wystawienia dokumentu, ale około dwóch tygodni uznaje się za rozsądny czas oczekiwania.
Mit 9: Osiągnięcie wieku emerytalnego automatycznie kończy umowę
Nie dzieje się tak automatycznie. Takie rozwiązanie musi zostać zapisane w umowie.
Jeśli takiego zapisu nie ma, konieczne jest formalne wypowiedzenie albo porozumienie stron. W przeciwnym razie stosunek pracy trwa dalej. Prawo nie zabrania pracy także po osiągnięciu wieku emerytalnego.
Mit 10: Zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy oznacza dyscyplinarne zwolnienie
To częsty błąd. Pracownicy na stanowiskach kierowniczych lub mający intensywny kontakt z klientami często po wypowiedzeniu zostają natychmiast zwolnieni z obowiązku świadczenia pracy. Nie oznacza to jednak rozwiązania umowy ze skutkiem natychmiastowym.
Taka osoba zachowuje pełne wynagrodzenie i wszystkie dodatki aż do końca okresu wypowiedzenia. Zwolnienie dyscyplinarne jest dopuszczalne tylko wyjątkowo, na przykład w przypadku oszustwa, kradzieży lub poważnego naruszenia zaufania wobec pracodawcy. Wtedy umowa wygasa natychmiast i nie przysługują dalsze wypłaty.
W przypadku zwykłego zwolnienia z obowiązku pracy zatrudnienie trwa nadal, a pracownik może spokojnie skupić się na szukaniu nowego miejsca zatrudnienia.
Źródło: beobachter
Zdjęcie: magific
