Szwajcaria krajem najemców
Szwajcaria jest krajem najemców. Według Federalnego Urzędu Statystycznego (BFS) aż 64 proc. gospodarstw domowych mieszka w wynajmowanych lokalach. To najwyższy odsetek wśród wszystkich krajów europejskich. Dla większości mieszkańców posiadanie własnego mieszkania lub domu pozostaje więc poza zasięgiem. Coraz większe znaczenie ma natomiast wysokość miesięcznego czynszu.
Problem narasta. Z badania instytutu opinii publicznej Sotomo z 2026 roku wynika, że 79 proc. respondentów ocenia sytuację na rynku mieszkaniowym jako bardzo lub raczej niepokojącą.
Szwajcarskie Stowarzyszenie Lokatorów przeanalizowało teraz, gdzie czynsze za nowe mieszkania rosną najbardziej. Sprawdzono również, kto posiada lokale na wynajem oraz jaka część dochodów gospodarstw domowych trafia na czynsz.
Gdzie nowe mieszkania drożeją najbardziej?
Między 2000 a 2025 rokiem indeks cen najmu Federalnego Urzędu Statystycznego wzrósł o 41 proc. W tym samym czasie nominalny indeks wynagrodzeń zwiększył się o 32,6 proc. Nie wszystkie czynsze rosły jednak w takim samym tempie.
Czynsze w istniejących umowach najmu pozostają od lat stosunkowo stabilne i nie wykazują gwałtownego wzrostu. Inaczej wygląda sytuacja w przypadku ofert dla nowych najemców. Czynsze ofertowe, czyli kwoty podawane w ogłoszeniach dotyczących nowych umów, w ostatnim czasie wyraźnie wzrosły.
Wynika to między innymi z przepisów. Przy ponownym wynajmowaniu już istniejących mieszkań właściciele muszą przestrzegać określonych regulacji prawnych. W przypadku nowych budynków te ograniczenia mają mniejsze znaczenie. Wzrost cen jest więc szczególnie widoczny na rynku nowych mieszkań.
Potwierdza to analiza ogłoszeń dotyczących wynajmu z ubiegłego roku. Pokazuje ona jednocześnie bardzo duże różnice regionalne. W Bazylei-Mieście średni miesięczny czynsz ofertowy za mieszkanie w nowym budynku był tylko o około 11 proc. wyższy niż w przypadku mieszkania w istniejącym budynku. W kantonie Glarus różnica wynosiła już 52 proc.
Jeszcze większe dysproporcje występują w poszczególnych gminach. Przykładem jest Mauren w kantonie Turgowia. Tam mieszkania w nowych budynkach kosztują średnio aż o około 165 proc. więcej niż lokale w istniejących budynkach.
Kto posiada mieszkania na wynajem?
W ostatnich dekadach zmieniła się nie tylko wysokość czynszów. Zmieniła się również struktura własności mieszkań na wynajem. Na początku XXI wieku większość takich lokali należała do osób prywatnych. Dane z 2024 roku pokazują jednak, że ich udział spadł do niecałych 44 proc.
Oznacza to, że osoby prywatne mają obecnie mniej więcej taki sam udział w rynku jak firmy nastawione na osiąganie zysków z nieruchomości.
Jaka część dochodów trafia na czynsz?
Rosnące czynsze nie obciążają wszystkich gospodarstw domowych w takim samym stopniu. Najbardziej odczuwają je gospodarstwa o niższych dochodach.
Według Federalnego Urzędu Mieszkalnictwa gospodarstwo domowe zarabiające do 4000 franków brutto miesięcznie przeznaczało w 2023 roku na czynsz prawie 38 proc. swoich dochodów. Wraz ze wzrostem zarobków udział wydatków na mieszkanie maleje.
Źródło: 20min
Zdjęcie: magnific
