Zmiany obejmą także naukę języka niemieckiego oraz dodatkowe wsparcie dla szkół. W około połowie szkół podstawowych i średnich pierwszego stopnia wprowadzane będą autonomiczne programy nauki niemieckiego. Z kolei 400 placówek otrzyma dodatkowych pracowników w ramach programu „Chancenbonus”.
Od października publikowane będą również dane dotyczące wyników poszczególnych szkół.
Zakaz noszenia chust przez dziewczynki do 14. roku życia
Jedną z najgłośniej dyskutowanych zmian jest ponowne wprowadzenie zakazu noszenia chust islamskich przez dziewczynki poniżej 14 lat.
Podobne przepisy, które dotyczyły wcześniej szkół podstawowych, Trybunał Konstytucyjny uchylił w 2020 roku. Także nowe regulacje prawdopodobnie trafią przed najwyższy sąd. Wcześniejszy wniosek w tej sprawie został jednak odrzucony, ponieważ przepisy nie obowiązywały jeszcze w momencie jego złożenia.
Od roku szkolnego 2026/27 w szkołach publicznych i prywatnych zakazane będzie noszenie przez dziewczynki poniżej 14. roku życia nakryć głowy, które „zasłaniają głowę zgodnie z tradycją islamską”.
Przepisy przewidują wyjątki. Zakaz nie będzie obowiązywał między innymi podczas imprez i wydarzeń związanych ze szkołą, które odbywają się poza jej terenem, a także w ramach nauczania domowego.
Jeżeli uczennica pojawi się w szkole w chuście, nauczyciel będzie musiał poprosić ją o jej zdjęcie. Jeśli dziewczynka tego nie zrobi, dojdzie do rozmowy dyrekcji z uczennicą i jej rodzicami.
W przypadku kolejnych naruszeń sprawa trafi do dyrekcji oświatowej. Może zostać również wszczęte postępowanie administracyjne. W ostateczności rodzicom mogą grozić grzywny od 150 do 800 euro. Jak zaznaczył minister edukacji Christoph Wiederkehr (NEOS), kara może być nakładana wielokrotnie.
Obowiązkowe wsparcie dla zawieszonych uczniów
Nowe zasady obejmą również uczniów zawieszonych w prawach ucznia. Dla każdego takiego dziecka będzie przygotowywany obowiązkowy indywidualny plan wsparcia. W jego realizację mają zostać włączeni także rodzice lub opiekunowie.
Jeśli zawieszenie potrwa co najmniej cztery dni, uczeń nie będzie po prostu pozostawał poza szkołą. W ramach reintegracji będzie uczestniczył w zajęciach psychospołecznych lub projektach organizowanych w szkole albo poza nią. Wymiar takich zajęć wyniesie do 10 godzin tygodniowo.
Dodatkowo uczeń będzie mógł mieć maksymalnie 10 godzin lekcji. Ma to ułatwić powrót do regularnej klasy i nadrobienie zaległości.
Minister Wiederkehr wskazuje, że rozwiązanie ma zapewnić młodym ludziom odpowiednią strukturę dnia. Ma także zapobiegać sytuacjom, w których podczas zawieszenia uczniowie spędzają całe dnie w centrach handlowych czy parkach.
W program zostaną zaangażowane zespoły wielodyscyplinarne. Szczególną rolę odegrają pracownicy pomocy społecznej w szkołach i psycholodzy szkolni. W razie potrzeby szkoły będą mogły korzystać również z wyspecjalizowanych organizacji zewnętrznych.
Nowe podejście do nauki niemieckiego
Od nowego roku szkolnego zniesiony zostanie również obowiązek tworzenia oddzielnych klas lub grup nauki niemieckiego w szkołach, w których jest co najmniej ośmiu uczniów ze statusem ucznia nadzwyczajnego.
Nieco ponad połowa szkół zdecyduje się zamiast tego na autonomiczne modele nauki niemieckiego. Uczniowie będą mogli uczyć się języka w ramach swoich regularnych klas.
Minister Wiederkehr podkreśla jednak, że większa autonomia oznacza również większą odpowiedzialność szkół za osiągane wyniki.
Zmiany obejmą także test MIKA-D, który pomaga określić, czy uczeń powinien mieć status ucznia nadzwyczajnego ze względu na znajomość niemieckiego.
Uczeń, który uzyska pozytywne oceny ze wszystkich przedmiotów i ma dobre rokowania dotyczące dalszych wyników, będzie mógł przejść do następnej klasy nawet wtedy, gdy w teście MIKA-D otrzyma ocenę „mangelhaft”, czyli niedostateczną znajomość języka. Zasada ta będzie dotyczyć również przejścia ze szkoły podstawowej do szkoły średniej.
Uczniowie, którzy uzyskają wynik „ungenügend”, czyli niewystarczający poziom znajomości niemieckiego, nadal będą musieli powtarzać rok.
400 szkół otrzyma dodatkowe wsparcie
Kolejną zmianą będzie program „Chancenbonus”. Obejmie on 400 szkół podstawowych i średnich pierwszego stopnia, w których szczególnie duża liczba dzieci potrzebuje dodatkowego wsparcia.
Placówki otrzymają dodatkowy personel. Oprócz nauczycieli będą to między innymi psycholodzy szkolni, pracownicy socjalni, pedagodzy teatralni, muzyczni i taneczni, a także specjaliści zajmujący się dysleksją i dyskalkulią.
To same szkoły będą mogły zdecydować, jakiego rodzaju wsparcia najbardziej potrzebują.
Łącznie program przewiduje około 800 dodatkowych etatów w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy.
Rozmowy z uczniami zagrożonymi przerwaniem nauki
Od dziewiątej klasy, w przypadku ryzyka przedwczesnego zakończenia edukacji, obowiązkowe staną się tak zwane „Perspektivengespräche”, czyli rozmowy dotyczące dalszej perspektywy edukacyjnej.
Wezmą w nich udział uczeń, jego rodzice lub opiekunowie oraz wybrany nauczyciel, któremu młody człowiek ufa.
Podczas rozmów zostaną omówione przyczyny, które mogą prowadzić do przerwania nauki. Wspólnie mają zostać również przeanalizowane możliwe dalsze ścieżki kształcenia.
Nowe stanowiska administracyjne w szkołach
W szkołach, w których działa co najmniej 15 klas, dyrekcje otrzymają dodatkowe wsparcie w postaci tak zwanego średniego szczebla zarządzania.
Do czterech nauczycieli w każdej placówce będzie mogło przejąć zadania administracyjne, pedagogiczne lub koordynacyjne. W zamian ich obowiązkowy wymiar prowadzenia lekcji zostanie zmniejszony.
W mniejszych szkołach rozwiązanie to ma zostać wprowadzone w 2027 roku.
Od października publikowane będą wyniki szkół
Kolejna istotna zmiana dotyczy przejrzystości wyników placówek.
Od października po raz pierwszy publikowane będą dane dotyczące wyników poszczególnych szkół. Nie wszystkie wyniki zostaną jednak przedstawione w prostym zestawieniu.
Dane dotyczące osiągnięć uczniów, między innymi z badania kompetencji iKM PLUS czy egzaminu maturalnego, będą publikowane w ramach tak zwanego „sprawiedliwego” porównania. Oznacza to, że pod uwagę zostanie wzięty również wkład społeczny i edukacyjny uczniów danej szkoły.
Jako pierwsze jesienią dostępne będą dane dotyczące szkół podstawowych. Informacje o pozostałych typach szkół będą publikowane w dalszej części roku szkolnego.
Źródło: oe24
Foto: Magnific
