Reklama
X

Chorobowe w Niemczech

Spis treści

Każdy z nas wie, ile dni wolnych w roku nam przysługuje, bo na ogół jesteśmy doskonale poinformowani i zorientowani w tym temacie, a urlop planujemy już z początkiem roku. Choroby jednak nie zaplanujemy, dlatego pracując za granicą, musimy znać swoje prawa dotyczące zabezpieczenia nas w przypadku choroby lub wypadku oraz wiedzieć, kto i w jaki sposób wypłaca nam chorobowe czy odszkodowanie.

Jednocześnie musimy pamiętać również o tym, że mamy prawa, ale i obowiązki, których jeżeli nie spełnimy, nie będziemy mogli liczyć na wypłatę chorobowego. Tak więc jeśli zachorujemy, jesteśmy zobowiązani w pierwszym dniu choroby poinformować pracodawcę o niedyspozycji i jej terminie (chorobowym). Stać się to musi najdalej po upływie trzech dni naszej nieobecności w pracy, zwolnienie lekarskie należy przedstawić z dokładną datą powrotu do pracy. Jeżeli nasza nieobecność w pracy się wydłuża i przekracza wyżej wymienione zwolnienie, które otrzymaliśmy w momencie rozpoczęcia choroby, to musimy przedstawić kolejne zwolnienie lekarskie (§5 EFZG Entgeltfortzahlungsgesetz) zgodnie z prawem o wypłacaniu wynagrodzenia. Pracodawca ma prawo do niewypłacania nam świadczenia chorobowego aż do momentu, gdy pracownik nie przedstawi zaświadczenia lekarskiego o czasowej niedyspozycji w pracy (§7 EFZG).

Długość chorobowego

Jeżeli w następstwie choroby jesteśmy czasowo zmuszeni do rezygnacji z pracy i jeśli nie jest to spowodowane naszą winą, możemy przebywać na chorobowym aż do 6 tygodni. Jeżeli między dwoma okresami niedyspozycji w pracy ze względu na tę samą chorobę nie minęło 6 miesięcy, należy się chorobowe w wysokości 6 tygodni zgodnie z §3 EFZG, tzn. np. zachorowaliśmy 1.04. i jesteśmy 5 tygodni niezdolni do pracy. Następnie 1.07. znowu zachorowaliśmy na tę samą chorobę i otrzymujemy zwolnienie 6 tygodni. W takim przypadku pracodawca wypłaca nam tylko za 1 tydzień chorobowego (5 + 1 = 6 tygodni), ponieważ zachorowaliśmy na tę samą chorobę w ciągu 6 miesięcy. Oczywiście jeśli jesteśmy chorzy dłużej niż 6 tygodni, to zaczyna płacić nam nasza ubezpieczalnia (Krankenversicherung).
Uwaga: chociaż po 6 tygodniach nie otrzymujemy już pieniędzy od pracodawcy, to na jego życzenie musimy wysłać mu zwolnienie lekarskie!

Jesteśmy w Polsce i zachorowaliśmy

Mamy obowiązek jak najszybciej powiadomić pracodawcę o naszej niezdolności do pracy, przypuszczalnej długości chorobowego i miejsca pobytu. Koszty powiadomienia ponosi pracodawca. Musimy również powiadomić naszą ubezpieczalnię.

Jesteśmy na urlopie i zachorowaliśmy

Mamy obowiązek powiadomić pracodawcę (podając adres pobytu i numer telefonu), jak również ubezpieczalnię o tym, że zachorowaliśmy, określając przypuszczalną długość chorobowego. Jest możliwe, że dni urlopu, w których byliśmy chorzy, mogą być zamienione na chorobowe i tym samym pozostanie nam więcej dni urlopu.

Uwaga, pamiętajmy o tym, że:

Płatne chorobowe 6-tygodniowe wypłacane jest przez 42 dni kalendarzowe. Warto w tym przypadku wiedzieć, że jeżeli jesteśmy w pierwszym dniu chorobowego w pracy, wypłata naszego płatnego chorobowego wydłuża się właśnie o ten dzień. W przypadku gdy w dniu wypisania chorobowego nie podjęliśmy pracy, wypłata rozpoczyna się dokładnie z tym dniem i kończy zgodnie z zaświadczeniem o niezdolności do pracy, które otrzymaliśmy od lekarza.

Wysokość chorobowego

Aby pracodawca wypłacał nam chorobowe, musimy przepracować minimum 4 tygodnie. Jako pracownik mamy prawo do wynagrodzenia za pracę w przypadku choroby bądź czasowej niezdolności do wykonywania naszej pracy (zgodnie §4 EFZG). W takim przypadku czas naszej pracy jest naliczany tak, jakbyśmy fizycznie byli w pracy, czyli godziny są naliczane wg naszej umowy o pracę i za te godziny mamy wypłacone wynagrodzenie.

Wynagrodzenie podczas chorobowego

Na wynagrodzenie podczas chorobowego składa się nasze wynagrodzenie brutto (łącznie z podatkiem dochodowym, kościelnym oraz wszystkimi opłatami związanymi z ubezpieczeniem). Wliczane są do tego także wszystkie inne czynniki, takie jak czas, pozycja w pracy oraz samo wynagrodzenie za pracę itp. Naliczane są także dodatki za pracę w nocy, upale czy też w dni wolne oraz stałe gratyfikacje, które dotyczą specyfikacji wykonywanej pracy. Odnosi się to również do dodatków ze względu utrudnienia w pracy, zagrożenia bądź też pracę w późnych godzinach nocnych oraz tych dodatków, które pracodawca z mocy prawa nam wypłaca. (Nie są wliczane koszty ubrań roboczych czy środków czystości).

Gdy jesteśmy niezdolni do pracy nie ze swojej winy

Jeżeli nasza niezdolność do pracy została spowodowana przez osoby trzecie i nie ponosimy winy (np. w razie wypadku drogowego bądź wypadku związanego z niezachowaniem przepisów prawa z mocy ustawy §823 BGB), gdy zachodzi możliwość uzyskania odszkodowania, wtedy to roszczenie wg §6 EFZG przechodzi na pracodawcę, o ile wypłaca on chorobowe. Jeżeli pracodawca zażąda zwrotu od swojego ubezpieczyciela, musi on swoje roszczenie zgłosić do swojej ubezpieczalni (§AAG).

W przypadku wypadku w pracy

Jako pracownik, uczeń lub student jesteśmy objęci ustawowym ubezpieczeniem wypadkowym. Wypadki objęte ubezpieczeniem mogą wystąpić w miejscu pracy lub w szkole oraz w drodze tam i z powrotem; mogą być spowodowane przez nas lub osoby trzecie. Ubezpieczenie to obejmuje również choroby zawodowe, których możemy paść ofiarą. Z tytułu wypadku przy pracy poszkodowanemu przysługują świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego, czyli np.: kompleksowa opieka, renta wypadkowa, odszkodowanie na wypadek śmierci.

Warto więc wiedzieć, jakie mamy prawa, żebyśmy nie padli ofiarą nieuczciwego pracodawcy, który chciałby nas oszukać, nie wypłacając nam należnego wynagrodzenia. Musimy jednak pamiętać o naszych obowiązkach i o dokumencie potwierdzającym nasz stan zdrowia, w tym przypadku chorobowe.

 


Jak postępować, by otrzymać „wynagrodzenie” mimo niezdolności do pracy?

Długotrwała niezdolność do pracy spowodowana chorobą? Co w takim przypadku dalej z wynagrodzeniem? Takie pytanie zadają sobie osoby zatrudnione w Niemczech, które zachorowały i przebywają na długotrwałym zwolnieniu lekarskim. Zasiłek chorobowy z niemieckich kas chorych (Krankenkasse) wypłacany jest celem zapewnienia miesięcznych dochodów pomimo długotrwałej niezdolności do pracy, a zasada otrzymywania tego zasiłku jest w zasadzie prosta.

Pierwsze sześć tygodni choroby (42 dni) płaci z reguły pracodawca. Po tym okresie nabywa się prawa do zasiłku chorobowego niemieckiej państwowej kasy chorych, do której należy pracownik (Krankenkasse). Według kodeksu niemieckiego prawa socjalnego (Sozialgesetzbuch) osoby ubezpieczone mają prawo do zasiłku chorobowego, jeśli choroba sprawia, że stają się niezdolni do pracy na dłuższy okres lub jeżeli pozostają w szpitalu bądź placówkach rehabilitacji. Zasady te dotyczą osób, które wskutek choroby, a nie przez wypadek przy pracy są niezdolne do podjęcia i wykonywania pracy. Wyjątek stanowi sytuacja, kiedy pracownik zachoruje w pierwszych czterech tygodniach zatrudnienia. Wtedy całość od początku choroby płaci kasa chorych. Pracodawca nie odpowiada za zasiłek chorobowy.

Kiedy i jakie warunki trzeba spełnić, by móc otrzymać zasiłek chorobowy?

Podstawą do korzystania z zasiłku chorobowego jest albo trwały stosunek pracy, dzięki któremu wpłacane są przez pracodawcę składki na państwowe ubezpieczenia zdrowotne, lub przebywanie na zasiłku dla bezrobotnych. Gdy lekarz stwierdzi niezdolność do pracy wskutek choroby, już następnego dnia przysługuje zasiłek chorobowy. Pracodawca z reguły wypłaca wynagrodzenie przez pierwsze 6 tygodni od dnia wydania orzeczenia przez lekarza. Czas ten to okres, w którym możemy się starać o zasiłek chorobowy, ponieważ nie mamy wówczas podstaw do otrzymania zasiłku chorobowego z kasy chorych. Po upływie 6 tygodni kasa chorych wysyła pracodawcy do wypełnienia zaświadczenie, na podstawie, którego zostanie obliczona wysokość zasiłku chorobowego. Pracownik otrzymuje natomiast tzw. „Zaświadczenie o niezdolności do pracy”, którą lekarz powinien potwierdzić. O każdym ewentualnym przedłużeniu czasu niezdolności do pracy kasa chorych powinna być poinformowana jak najszybciej, gdyż na podstawie każdego nowego przedłożonego „Zaświadczenia o niezdolności do pracy” zostanie przedłużony okres wypłacania zasiłku. Kasy chorych akceptują zarówno zwolnienia lekarskie wystawione w Niemczech, jak i zwolnienia wystawione w Polsce na drukach ZUS – ZLA. Należy pamiętać, że Krankenkasse jest instytucją uprawnioną do uzyskania w ZUS wszelkich informacji potwierdzających prawdziwość doręczonego zwolnienia oraz ma prawo do zlecenia przebadania ubezpieczonego w celu potwierdzenia diagnozy.

Przez jaki okres obowiązuje zasiłek chorobowy wypłacany z kasy chorych? Jak liczone są dni niezdolności do pracy, w których przysługuje nam zasiłek chorobowy?

Jeżeli jest się niezdolnym do pracy cały miesiąc kalendarzowy, wynoszący np. 31 dni, to zasiłek wypłacany jest właśnie za te dni, licząc też soboty i niedziele. Pod uwagę brane są dni kalendarzowe, a nie dni robocze. Należy dodać, że ubezpieczony otrzyma zasiłek chorobowy bez ograniczeń czasowych w przypadku niezdolności do pracy z powodu tej samej choroby, ale nie dłużej niż 78 tygodni w ciągu trzech lat od daty rozpoczęcia niezdolności. Prościej: zasiłek chorobowy przyznawany jest przez 78 tygodni na każde trzy lata po orzeczeniu niezdolności do pracy. Po upływie trzech lat ubezpieczony zyskuje prawo do zasiłku chorobowego, gdy spełnia następujące wymagania:
– przez 6 miesięcy po upływie tych 3 lat nie może być niezdolnym do pracy z powodu tej samej choroby;
– w ciągu tych 3 lat musi być przynajmniej przez 6 miesięcy czynny zawodowo.

Jaka jest wysokość zasiłku chorobowego?

Wysokość zasiłku chorobowego wynosi 70% ostatniego wynagrodzenia brutto i nie więcej niż 90% wynagrodzenia netto. Do wynagrodzenia netto należy jednak doliczyć jednorazowe dodatkowe płatności pracodawcy (Weihnachtsgeld, Urlaubsgeld) z ostatnich 12 miesięcy. Należy podkreślić, że zasiłek chorobowy nie może być większy niż 100% wynagrodzenia netto, nie wliczając w to wyżej wymienionych jednorazowych płatności pracodawcy. Wypłacanie zasiłku chorobowego w zamian za wynagrodzenie nie zwalnia jednak ubezpieczonego z obowiązku płacenia składek na ubezpieczenie rentowe i pielęgnacyjne (Renten-, Pflegeversicherung), które zasadniczo wynosi 0,975% zasiłku. W przypadku braku dzieci wartość ta wzrasta o świadczenia pielęgnacyjne (Pflegezuschlag) wynoszące 0,25%.

Różnica pomiędzy Krankengeld a Verletztengeld

Przypadki zachorowań wśród pracowników są różne – niezdolność może być spowodowana chorobą, jak również wypadkiem przy pracy. W obu sytuacjach pierwsze 6 tygodni niezdolności opłaca pracodawca. W razie wypadku przy pracy lub choroby zawodowej koszty leczenia pokrywane są nie z ubezpieczenia zdrowotnego, lecz z ubezpieczenia wypadkowego. W Niemczech istnieje wiele podmiotów świadczących ubezpieczenia wypadkowe. W zależności od tego, gdzie w służbie publicznej lub w której branży Państwo pracują, właściwe są różne kasy wypadkowe lub ubezpieczenia branżowe. Wypadki w drodze do pracy lub z pracy do domu podlegają ubezpieczeniu wypadkowemu, a nie zdrowotnemu lub ubezpieczeniu od niezdolności do pracy. Zasiłek wypadkowy (Verletztengeld) w czasie niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową i w czasie trwania rehabilitacji medycznej wynosi 80% utraconego regularnego wynagrodzenia brutto z odliczeniem opłacanych części składek ubezpieczenia emerytalno-rentowego i od utraty pracy. Wypłacany jest z reguły przez kasy chorych, z tą jednak różnicą, że za poleceniem „Berufsgenossenschaft”, czyli stowarzyszeń branżowych dla ubezpieczenia od następstw nieszczęśliwych wypadków lub kas wypadkowych.
Choć różnice są niewielkie, to jednak należy w obu przypadkach pamiętać, by dostarczać regularnie zwolnienia lekarskie i zaświadczenia o niezdolności do pracy do odpowiednich kas chorych, by zachować ciągłość w wypłacanym zasiłku chorobowym bądź zasiłku wypadkowym. Kasy chorych i kasy wypadkowe mają prawo zbadania prawidłowości zwolnień i zaświadczeń. Należy więc odpisywać na listy i odbierać wszelką korespondencję otrzymaną od kas chorych.