Reklama

Płaca minimalna w Szwajcarii

Wszystko co musisz wiedzieć.

Na początku warto wspomnieć, że w przeciwieństwie do innych europejskich krajów, w Szwajcarii nie obowiązuje ustawowa i jednolita płaca minimalna. To nie znaczy jednak, że w ogóle minimalnych stawek nie ma. Wręcz przeciwnie - w poszczególnych kantonach oraz branżach płaca minimalna obowiązuje. Co ciekawe, minimum płacowe w Szwajcarii otrzymuje jedynie garstka pracowników.

Z drugiej strony temat płacy minimalnej niczym bumerang powraca na polityczne salony. Warto w tym miejscu przypomnieć, że w 2014 obywatele zadecydowali w referendum o odrzuceniu ustawowej płacy minimalnej o wysokości 4.000 franków (22 franki na godzinę). Przeciw inicjatywie zagłosowało wtedy aż 76% biorących udział w referendum.

Co ciekawe, wyraźne "nie" dla płacy minimalnej nie okazało się porażką, jak można by przypuszczać. Wspomniane 4.000 franków uchodzi za punkt odniesienia dla sprawiedliwego wynagrodzenia. Związki zawodowe twierdzą, że dzięki inicjatywie wiele firm oraz branż podwyższyło minimalne wynagrodzenia.

Płaca minimalna w poszczególnych kantonach

Pierwszym kantonem, który zdecydował się na wprowadzenie płacy minimalnej było Neuchâtel. Od lata 2017 roku obowiązuje tam płaca minimalna w wysokości 20 franków na godzinę. W listopadzie 2017 roku na ten sam krok zdecydował się kanton Jura. Tam również obowiązuje minimalna stawka godzinowa w wysokości 20 franków. Do grona kantonów z płacą minimalną wkrótce najprawdopodobniej dołączy Tessyn, w którym obecnie dyskutuje się nad wysokością stawki. Propozycja 19 franków na godzinę nie spotkała się bowiem z aprobatą związków zawodowych, które nazywają ją niewystarczającą. Z kolei w Bernie propozycja wprowadzenia płacy minimalnej już została złożona w parlamencie. Debata na ten temat ma się odbyć podczas jednej z czerwcowych sesji.

Płace minimalne w Neuchâtel oraz w Jurze są obliczane na podstawie Wytycznych Świadczeń Uzupełniających (Richtlinien für die Ergänzungsleistungen), które określają wysokość wynagrodzenia dla dorosłej osoby, które pozwoli jej na życie powyżej granicy ubóstwa.

Płaca minimalna a GAV

W Szwajcarii bardzo popularne są umowy taryfowe czyli tzw. Gesamtarbeitsverträge (w skrócie GAV - przyp.red.), które obowiązują w sporej grupie branż (pełna lista jest dostępna na www.gav-service.ch) i również odnoszą się do płacy minimalnej. Jej wysokość negocjują partnerzy społeczni czyli przedstawiciele pracodawców oraz pracowników. Zwykle jest to jednak między 3.200 a 3.900 franków.

Z perspektywy pracownika szwajcarskie umowy taryfowe mają jeden zasadniczy minus - nie wszystkie są powszechnie obowiązujące. Oznacza to tyle, że GAV-y obowiązują w około 12 branżach, gdzie wszyscy muszą się trzymać wynegocjowanych postanowień. W gałęziach gospodarki, w których umowy nie są powszechnie obowiązujące, GAV-y są wiążące tylko dla tych firm, które są członkami związków pracodawców. Pozostali pracodawcy mogą zatem wypłacać niższe stawki.

Płaca minimalna a NAV

Tam gdzie nie obowiązują umowy taryfowe, stawki minimalne mogą zostać ustalone przy pomocy tzw. Normalarbeitsvertrag (NAV), czyli standardowej umowy o pracę. Ustawodawca ma prawo do podjęcia takiego działania dla danej branży, jeśli w danym regionie czy zawodzie, płace są notorycznie wypłacane w niższej wysokości, niż prawnie ustalono.

Tutaj warto wspomnieć, że powszechnie obowiązującym na płaszczyźnie krajowej, jest NAV dla branży organizowania usług domowych. W kantonach Genewa, Tessyn, Bazylea-Miasto oraz Valais przy pomocy NAV ustalono minimalne stawki dla poszczególnych branż. Podobnie może być także w Zurychu, gdzie władze poprzez NAV zamierzają wprowadzić płacę minimalną w wysokości 3415 franków dla handlu detalicznego oraz 3850 franków dla branży budowy maszyn.

(Stan na 30.05.2018)