Na początku warto wspomnieć, że w przeciwieństwie do innych europejskich krajów, w Szwajcarii nie obowiązuje ustawowa i jednolita płaca minimalna. To nie znaczy jednak, że w ogóle minimalnych stawek nie ma. Wręcz przeciwnie – w poszczególnych kantonach oraz branżach płaca minimalna obowiązuje. Co ciekawe, minimum płacowe w Szwajcarii otrzymuje jedynie garstka pracowników.
Płaca minimalna w poszczególnych kantonach
Pierwszym kantonem, który zdecydował się na wprowadzenie płacy minimalnej było Neuchâtel. Od lata 2017 roku obowiązuje tam płaca minimalna w wysokości 20,08 franków na godzinę. W listopadzie 2017 roku na ten sam krok zdecydował się kanton Jura. Tam również obowiązuje minimalna stawka godzinowa w wysokości 20 franków. Do grona kantonów z płacą minimalną dołączył Tessyn, w którym stawka wynosi 19-19,50 CHF. Z kolei w Genewie Mindestlohn wynosi 23,37 CHF, w Bazylei-Mieście 21 CHF.
Płaca minimalna a GAV
W Szwajcarii bardzo popularne są umowy taryfowe czyli tzw. Gesamtarbeitsverträge (w skrócie GAV), które obowiązują w sporej grupie branż (pełna lista jest dostępna na www.gav-service.ch) i również odnoszą się do płacy minimalnej. Jej wysokość negocjują partnerzy społeczni, czyli przedstawiciele pracodawców oraz pracowników.
Z perspektywy pracownika szwajcarskie umowy taryfowe mają jeden zasadniczy minus — nie wszystkie są powszechnie obowiązujące. Oznacza to tyle, że GAV-y obowiązują w około 12 branżach, gdzie wszyscy muszą się trzymać wynegocjowanych postanowień. W gałęziach gospodarki, w których umowy nie są powszechnie obowiązujące, GAV-y są wiążące tylko dla tych firm, które są członkami związków pracodawców. Pozostali pracodawcy mogą zatem wypłacać niższe stawki.
Płaca minimalna a NAV
Tam, gdzie nie obowiązują umowy taryfowe, stawki minimalne mogą zostać ustalone przy pomocy tzw. Normalarbeitsvertrag (NAV), czyli standardowej umowy o pracę. Ustawodawca ma prawo do podjęcia takiego działania dla danej branży, jeśli w danym regionie czy zawodzie, płace są notorycznie wypłacane w niższej wysokości, niż prawnie ustalono.
(Stan na 12.09.2022)
