Konsumencki indeks cen wzrósł w ciągu ostatnich pięciu lat o siedem procent. Indeks ten mierzy zmiany cen najważniejszych produktów potrzebnych gospodarstwu domowemu. Tak duży wzrost cen jest w Szwajcarii rzadkością – między 1994 a 2021 rokiem ceny pozostawały w dużej mierze stabilne.
Wzrost kosztów życia oznacza, że wiele gospodarstw musi ograniczać wydatki. Osoby, które nie otrzymują rekompensaty w pracy za wzrost cen, muszą zaciskać pasa, chyba że wcześniej zgromadziły oszczędności.
Największe obciążenie dla domowego budżetu to mieszkanie
Średnio gospodarstwa domowe wydają 27 procent swojego budżetu na mieszkanie, w tym czynsz i opłaty dodatkowe. Jest to największa pozycja w wydatkach, która w największym stopniu wpływa na konsumencki indeks cen.
Analiza pokazuje, że segment „Mieszkanie i energia” podrożał w ostatnich pięciu latach o 15 procent. Czynsz i opłaty dodatkowe należą do największych zmartwień mieszkańców Szwajcarii.
Tak rosły ceny w Szwajcarii w ostatnich pięciu latach
| Wydatki | Udział w budżecie gospodarstwa (%) | Wzrost cen od 2020 r. (%) |
| Mieszkanie i energia | 27,0 | 14,6 |
| Restauracje i hotele | 9,5 | 10,7 |
| Transport | 11,3 | 8,8 |
| Rekreacja i kultura | 8,9 | 6,9 |
| Alkohol i tytoń | 2,5 | 6,5 |
| Nauka i edukacja | 0,8 | 6,3 |
| Pozostałe towary i usługi | 5,8 | 4,8 |
| Żywność i napoje bezalkoholowe | 10,4 | 4,1 |
| Wyposażenie domu i prowadzenie gospodarstwa | 3,1 | 3,9 |
| Odzież i obuwie | 2,6 | 1,7 |
| Opieka zdrowotna | 15,6 | −1,9 |
| Telekomunikacja | 2,6 | −2,0 |
Wyższe koszty dla właścicieli domów
Wzrost cen nie dotyczy tylko najemców. Właściciele domów także odczuwają wyższe wydatki, zwłaszcza na energię: prąd, olej opałowy, gaz i ciepło systemowe podrożały o 47 procent. Za wzrost odpowiedzialny jest m.in. konflikt na Ukrainie.
Dodatkowo wyższe są koszty napraw i remontów w domach.
Droższa rekreacja i gastronomia
Mieszkańcy Szwajcarii płacą więcej za rozrywkę i usługi gastronomiczne. Restauracje, hotele, kina oraz inne formy kultury i rekreacji podniosły ceny po okresie strat związanych z pandemią COVID-19.
Wyjątkiem jest telekomunikacja, która stała się tańsza dzięki silnej konkurencji między dostawcami usług.
Opieka zdrowotna i kontrowersje
Wskaźniki cen w sektorze zdrowia mogą wprowadzać w błąd. Choć gospodarstwa domowe często skarżą się na wysokie składki ubezpieczeń zdrowotnych, nie wchodzą one do oficjalnego indeksu cen. Statystyki uwzględniają jedynie ceny opieki medycznej, leki, materiały sanitarne, analizy laboratoryjne, wizyty lekarskie i pobyty w szpitalach. Trwają dyskusje, czy w pełni odzwierciedla to obciążenie finansowe gospodarstw.
Wzrost wynagrodzeń częściową rekompensatą
Wzrost cen dotyka obywateli różnie. Wielu pracowników otrzymało wyższe pensje. Według statystyk UBS, nominalne wynagrodzenia w Szwajcarii wzrosły w ostatnich pięciu latach o ponad siedem procent, co w praktyce zrekompensowało inflację.
Nie wszyscy jednak odczuli tę poprawę: 30 procent osób powyżej 15 roku życia nie pracuje zawodowo. Emeryci otrzymują wyższe świadczenia AHV, ale nie wystarczają one, aby w pełni zrekompensować spadek siły nabywczej.
Źródło: srf
Zdjęcie: freepik
