Badanie objęło ponad 300 małych i średnich przedsiębiorstw z niemieckojęzycznej oraz francuskojęzycznej części Szwajcarii.
Większość przedsiębiorstw wierzy w swoją przyszłość
Aż 86 proc. ankietowanych przedsiębiorstw uważa, że ich firma będzie nadal funkcjonować za dziesięć lat. Jednocześnie 43 proc. respondentów określa sytuację gospodarczą w swojej branży jako niepewną.
Największym problemem ostatnich dwóch lat okazały się rosnące koszty. Wskazało je 65 proc. przedsiębiorstw. To więcej niż konkurencję na rynku krajowym czy spadającą lojalność klientów.
Firmy silnie uzależnione od rynków zagranicznych częściej zwracają uwagę na inne zagrożenia. Obawiają się przede wszystkim rosnącej konkurencji z zagranicy, ryzyka kursowego oraz skutków amerykańskiej polityki celnej. Cztery na dziesięć przedsiębiorstw o silnych powiązaniach międzynarodowych uznaje cła nakładane przez USA za istotną zmianę wpływającą na ich działalność.
Niedobór pracowników nadal ogranicza rozwój
Problemy z rekrutacją pozostają jedną z największych barier dla szwajcarskich przedsiębiorstw. Brak pracowników wskazało 41 proc. badanych firm.
Najtrudniejsza sytuacja panuje w sektorze produkcyjnym. Od 2022 roku odsetek przedsiębiorstw mających trudności z zatrudnieniem nowych pracowników wzrósł tam z 45 do 65 proc. Badanie pokazuje, że firmy najczęściej nie otrzymują wystarczającej liczby zgłoszeń od kandydatów.
W sektorze usług sytuacja pozostaje stabilna, jednak przedsiębiorcy nadal mają problem ze znalezieniem osób o odpowiednich kwalifikacjach. Wyższy poziom bezrobocia nie przełożył się dotąd na wyraźne ułatwienie rekrutacji.
Coraz większe znaczenie kształcenia zawodowego
Szwajcarskie przedsiębiorstwa coraz wyżej oceniają znaczenie nauki zawodu. Aż 63 proc. ankietowanych deklaruje, że obecnie częściej poleciłoby absolwentom szkół wybór praktycznej nauki zawodu niż studiów wyższych.
Jednocześnie wiele firm przewiduje spadek zapotrzebowania na absolwentów uczelni. Jedna trzecia respondentów spodziewa się, że w ciągu najbliższych pięciu lat będzie potrzebowała mniej osób z wyższym wykształceniem. Tylko 15 proc. oczekuje wzrostu zapotrzebowania na takich pracowników.
Przedsiębiorstwa obawiają się zależności od technologii z USA
Ponad połowa badanych przedsiębiorstw dostrzega ryzyko związane z uzależnieniem od amerykańskich rozwiązań informatycznych. Takie obawy deklaruje 57 proc. firm.
Dotychczas niewiele przedsiębiorstw zdecydowało się jednak na konkretne działania. Na europejskie rozwiązania IT przeszło 13 proc. ankietowanych, a kolejne 15 proc. planuje taką zmianę.
Równocześnie sztuczna inteligencja staje się standardem w szwajcarskich MŚP. Prawie trzy czwarte firm korzysta już z narzędzi AI lub prowadzi ich testy. Przedsiębiorstwa liczą przede wszystkim na oszczędność czasu. Jedynie 12 proc. respondentów spodziewa się, że rozwój sztucznej inteligencji doprowadzi do redukcji zatrudnienia.
Rośnie liczba absencji związanych ze zdrowiem psychicznym
Coraz większym wyzwaniem stają się także nieobecności pracowników. W ciągu ostatnich pięciu lat 42 proc. przedsiębiorstw odnotowało wzrost kosztów wynikających z absencji. W przypadku większych firm z sektora MŚP odsetek ten sięga 62 proc.
Jednocześnie wzrasta liczba zwolnień związanych z problemami psychicznymi. Ponad jedna trzecia przedsiębiorstw deklaruje, że zjawisko to dotyka je w umiarkowanym lub dużym stopniu. Od 2023 roku odsetek ten zwiększył się o 10 punktów procentowych.
Dwie trzecie badanych firm uznaje troskę o zdrowie psychiczne pracowników za jedno z zadań kadry zarządzającej. Mimo to wiele przedsiębiorstw nie wdrożyło jeszcze konkretnych działań. Co czwarte nie stosuje żadnych specjalnych rozwiązań mających ograniczyć absencje wynikające z problemów psychicznych.
Źródło: srf
Zdjęcie: magnific