Jednocześnie SBB testuje całkowicie bezgotówkowe automaty na kilku dworcach. Coraz więcej biletów w szwajcarskim transporcie publicznym kupowanych jest cyfrowo, jednak ograniczanie płatności gotówką wywołuje sprzeciw części pasażerów i organizacji.
SBB blokują płatności gotówką w automatach
Od tego lata SBB testuje bezgotówkową sprzedaż biletów na dworcach w Baden, Brugg, Fryburgu, Olten i Turgi. W tych miejscach za pomocą monet i banknotów można zapłacić tylko w jednym automacie.
To jednak nie jedyna zmiana. Jak informuje magazyn „K-Tipp”, od maja SBB blokują możliwość płacenia gotówką również w wielu istniejących automatach biletowych.
W urządzeniach wyłączono zarówno wrzutnie monet, jak i czytniki banknotów. Bilet można kupić wyłącznie za pomocą karty lub telefonu. Na automatach pojawiają się kartki z informacją: „Tymczasowo przełączono na płatności bezgotówkowe”.
Pracownicy kas SBB, z którymi rozmawiał „K-Tipp”, mówią nawet o setkach takich urządzeń. Według informacji magazynu problem dotyczy wszystkich dworców na trasach Winterthur–Schaffhausen oraz Bülach–Schaffhausen. Gotówką nie można również płacić w 34 automatach należących do przewoźnika Aare Seeland Mobil na trasie między Solothurn a Langenthal.
SBB podają jednak niższą liczbę. Rzeczniczka kolei przekazała portalowi Blick, że chodzi o około 100 automatów.
Powodem mają być włamania i dewastacje
SBB tłumaczy ograniczenie płatności gotówką względami bezpieczeństwa.
„Obecnie odnotowujemy coraz więcej przypadków włamań do automatów biletowych” – przekazała rzeczniczka spółki. Jak dodała, kilka urządzeń zostało tak poważnie uszkodzonych, że konieczna była ich wymiana.
W przypadku kolejnych automatów SBB zdecydowały się prewencyjnie wyłączyć możliwość przyjmowania gotówki.
Jak dotąd koleje nie przywróciły płatności gotówką w żadnym z objętych blokadą automatów.
Inaczej postąpi Aare Seeland Mobil. Przewoźnik zapowiedział, że od 1 października ponownie umożliwi płatności monetami i banknotami we wszystkich swoich automatach.
SBB zapewniają, że pasażerowie są informowani o ograniczeniach bezpośrednio na urządzeniach. Osoby, które chcą płacić gotówką, mogą również kupić w centrum podróży SBB kartę przedpłaconą i zasilić ją gotówką.
Coraz więcej biletów kupowanych jest cyfrowo
Zmiany są częścią szerszego trendu w szwajcarskim transporcie publicznym. Płatności gotówką są coraz rzadsze, a przewoźnicy rozwijają sprzedaż za pomocą aplikacji i innych cyfrowych kanałów.
Obecnie około czterech na pięć biletów w transporcie publicznym kupowanych jest w formie cyfrowej.
W branży pojawiały się również informacje o planach całkowitego odejścia od gotówki i papierowych biletów. „K-Tipp”, powołując się na wewnętrzne protokoły, informował, że organizacja Alliance Swisspass może dążyć do zakończenia sprzedaży gotówkowej i papierowej do końca 2029 roku.
Alliance Swisspass zaprzeczyła jednak, że podjęto taką decyzję.
„Branża transportu publicznego nie podjęła decyzji, zgodnie z którą w ciągu dwóch lub trzech lat w całej Szwajcarii musiałyby zostać wprowadzone określone automaty” – powiedział na początku miesiąca rzecznik organizacji Philipp Bosshard.
Władze federalne chcą zachować możliwość zakupu biletu bez aplikacji
Do sprawy włączyły się również władze federalne.
W połowie lipca Federalny Urząd Transportu (BAV) wysłał do branży transportu publicznego pismo, w którym wezwał przewoźników do dalszego zapewniania możliwości analogowego i anonimowego zakupu biletów.
„BAV nadal oczekuje, że wszystkie przedsiębiorstwa transportowe będą oferować alternatywne możliwości osobom, które nie chcą lub nie mogą kupić biletu cyfrowo” – napisano w piśmie.
Oznacza to, że cyfryzacja sprzedaży biletów nie powinna całkowicie wykluczać pasażerów, którzy nie korzystają z aplikacji, smartfona czy płatności kartą.
BLS również ograniczają płatności gotówką
SBB nie są jedynym przewoźnikiem, który odchodzi od tradycyjnych form płatności.
Pierwszy krok w kierunku bezgotówkowych automatów wykonały w październiku 2025 roku koleje Bern-Lötschberg-Simplon-Bahn (BLS). W kantonie Berno pasażerowie mogą w automatach kupować bilety wyłącznie za pomocą karty lub telefonu.
W kantonie Lucerna sytuacja wygląda inaczej. Automaty BLS nadal przyjmują gotówkę, ale tylko monety. Nie mają czytników banknotów, co spotkało się z krytyką przedstawicieli pasażerów.
Problemy związane z przechodzeniem na płatności cyfrowe pojawiły się również w komunikacji autobusowej w kantonie Szafuza.
W Gryzonii powstała „monetowa buntowniczka”
Największy sprzeciw wobec ograniczania płatności gotówką pojawił się w kantonie Gryzonia.
Od grudnia ubiegłego roku kierowcy autobusów pocztowych PostAuto w Gryzonii nie sprzedają już pasażerom biletów. Można je kupić wyłącznie cyfrowo, między innymi za pomocą niewielkich automatów znajdujących się w autobusach.
Przeciwko tej zmianie zaprotestowała 78-letnia Berta Caminada z Bonaduz. Seniorka uruchomiła petycję „Postauto ohne Bargeld NEIN!”, czyli „PostAuto bez gotówki – NIE!”.
W ciągu zaledwie kilku dni zebrano 8078 podpisów. Władze kantonu nie zgodziły się jednak na przywrócenie możliwości płacenia gotówką w autobusach.
Caminada nie zamierzała na tym poprzestać. Z czasem zaczęto nazywać ją „monetową buntowniczką”.
W poniedziałek przekazała kancelarii kantonalnej w Gryzonii swoją inicjatywę ludową „Płatność gotówką za usługi publiczne (inicjatywa antydyskryminacyjna)”. Pod dokumentem znalazło się aż 15 781 podpisów.
To znacznie więcej niż wymagane poparcie. Inicjatywa ma być kolejnym krokiem w walce o możliwość korzystania z gotówki przy płatnościach za usługi publiczne w Szwajcarii.
Źródło: blick
Foto: Magnific
