Hamulec czynszowy nie zatrzymał wzrostu cen
Wprowadzony dwa lata temu mechanizm ograniczający wzrost czynszów miał zapewnić najemcom większą ochronę i zmniejszyć ich obciążenia finansowe. Zdaniem ekspertów AK rozwiązanie działa jednak głównie w przypadku już istniejących umów najmu.
Thomas Ritt, kierujący odpowiednim działem Izby Pracowniczej, zwrócił uwagę, że w ubiegłym roku czynsze mimo wszystko wzrosły o 4,8 proc. Główną przyczyną były nowe umowy najmu. „Na rynku mieszkaniowym dzieją się momentami rzeczy wręcz przerażające – określenie ich jako niesprawiedliwe to jeszcze zbyt łagodny opis” – powiedział Ritt podczas wtorkowej konferencji w Wiedniu.
Umowy terminowe w centrum krytyki
Zdaniem Izby Pracowniczej głównym źródłem problemu są umowy najmu zawierane na czas określony. Ritt określił je jako „rdzeń tej lichwy czynszowej”.
Według niego najemcy obawiają się utraty mieszkania, dlatego często rezygnują z dochodzenia swoich praw przed sądem, nawet gdy podejrzewają, że płacą zbyt wysoki czynsz. „Takie umowy sprawiają, że najemcy stają się niepewni i podatni na naciski” – podkreślił.
Coraz więcej mieszkań wynajmowanych czasowo
Również Lukas Tockner z działu polityki komunalnej i mieszkalnictwa AK alarmuje, że liczba umów terminowych stale rośnie.
Obecnie co druga umowa najmu w sektorze prywatnym jest zawierana na czas określony. Oznacza to, że ponad 400 tys. gospodarstw domowych w Austrii mieszka w warunkach ograniczonej stabilności mieszkaniowej.
Według danych AK ponad trzy czwarte nowych umów najmu zawieranych każdego roku – wliczając ich przedłużenia – ma charakter terminowy. „Ten udział będzie nadal wzrastał” – ocenił Tockner.
Największy problem dotyczy starszych budynków
Izba Pracownicza wskazuje, że zjawisko zawyżonych czynszów szczególnie często dotyczy mieszkań w starszych budynkach.
Austriackie przepisy przewidują, że w przypadku mieszkań w starym budownictwie wynajmowanych na czas określony właściciel powinien zastosować 25-procentową obniżkę czynszu. Wysokość opłaty powinna być obliczana na podstawie ustawowej stawki referencyjnej, uwzględniać dopłaty i odliczenia, a następnie zostać dodatkowo pomniejszona o 25 proc. ze względu na terminowy charakter umowy.
Analizy AK, oparte na danych z mikrocenzusu i prowadzonych postępowaniach, pokazują jednak znaczną różnicę między czynszami dopuszczalnymi a faktycznie pobieranymi. Według wyliczeń przeciętne gospodarstwo domowe dotknięte tym problemem płaci średnio o około 1 600 euro rocznie więcej, niż powinno.
Przedstawiciele Izby Pracowniczej krytykują także brak skutecznych sankcji wobec właścicieli pobierających zawyżone czynsze. „Lichwa czynszowa pozostaje bezkarna. Można robić to stale, od czasu do czasu zostać przyłapanym, oddać uzyskane pieniądze i kontynuować proceder” – stwierdził Ritt. „To jest tak bezkarne, że wręcz zachęca do łamania prawa”, dodał.
Izba Pracownicza chce surowszych kar
W odpowiedzi na skalę problemu AK domaga się zaostrzenia przepisów. Organizacja proponuje, aby pobieranie czynszu przekraczającego ustawowy limit o ponad 20 proc. skutkowało karą finansową dla właściciela.
W przypadkach, gdy zawyżenie czynszu przekraczałoby 50 proc., Izba Pracownicza postuluje możliwość zastosowania kary pozbawienia wolności.
Ponadto najemcy powinni otrzymywać rekompensatę w wysokości dwukrotności niesłusznie pobranej kwoty. AK domaga się także odejścia od powszechnego stosowania umów terminowych oraz wprowadzenia bardziej przejrzystego prawa najmu, które w jasny sposób określałoby wszystkie dopuszczalne dopłaty i obniżki czynszu.
Źródło: oe3
Zdjęcie: magnific
