Historyczne centrum Wiednia trafiło na czerwoną listę UNESCO w 2017 roku. Powodem były kontrowersje wokół projektu zabudowy Heumarkt. Przewodnicząca Austriackiej Komisji UNESCO Sabine Haag pogratulowała podjętej decyzji i podkreśliła, że kilkuletnie działania przyniosły oczekiwane efekty.
„Decyzja Komitetu Światowego Dziedzictwa pokazuje, że dla ochrony naszego dziedzictwa kulturowego najważniejsze są dialog i gotowość do kompromisu. Oprócz ograniczenia skali projektu przy Heumarkt, kluczowym rezultatem ostatnich lat było znacznie silniejsze uwzględnienie ochrony światowego dziedzictwa w procesach administracyjnych miasta Wiednia” – stwierdziła Haag.
Eksperci rekomendowali pozostawienie Wiednia na czerwonej liście
Decyzja Komitetu jest zaskakująca. Międzynarodowa Rada Ochrony Zabytków i Miejsc Historycznych (ICOMOS), pełniąca funkcję doradczą przy UNESCO, jeszcze przed posiedzeniem rekomendowała pozostawienie Wiednia na czerwonej liście. Wynikało to z projektu wstępnej decyzji („Draft Decision”).
Równocześnie austriacki rząd oraz władze Wiednia prowadziły zakulisowe działania dyplomatyczne, aby przekonać członków Komitetu do stanowiska Austrii. Ostatecznie działania te okazały się skuteczne.
Projekt Heumarkt nadal czeka na ocenę środowiskową
W centrum wieloletniego sporu znajdował się projekt Heumarkt realizowany przez inwestora Michaela Tojnera i spółkę Wertinvest. Początkowo planowano budowę obiektu o wysokości do 73 metrów, co budziło sprzeciw organizacji zajmujących się ochroną światowego dziedzictwa.
Po kilku zmianach projekt został znacząco zmniejszony. Obecnie przewiduje budynek o wysokości 49,95 metra.
Wariant przedstawiony w 2023 roku nadal musi przejść ocenę oddziaływania na środowisko. Kilka dni temu austriacki Trybunał Administracyjny (VwGH) oddalił nadzwyczajną skargę dotyczącą projektu, co otworzyło drogę do dalszych procedur.
Inwestor: decyzja to efekt wspólnych działań
Spółka Wertinvest z zadowoleniem przyjęła decyzję UNESCO. Według firmy usunięcie Wiednia z czerwonej listy było możliwe dzięki „wspólnemu wysiłkowi dyplomatycznemu” austriackiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych, Ministerstwa Kultury oraz władz miasta.
Właściciel Wertinvest Michael Tojner podkreślił, że projekt „ma wzbogacić miasto i stworzyć nowe miejsce spotkań dla mieszkańców Wiednia oraz ludzi z całego świata”.
Dodał jednocześnie, że „formalności potrwają jeszcze jakiś czas”. Jego zdaniem procedura oceny oddziaływania na środowisko nie stanowi przeszkody, lecz szansę na zapewnienie maksymalnej przejrzystości i bezpieczeństwa prawnego.
Władze Wiednia zadowolone z decyzji UNESCO
Z decyzji cieszy się również burmistrz Wiednia Michael Ludwig. „Wiedeń w ostatnich latach podjął ogromny wysiłek, aby chronić historyczne centrum jako obiekt światowego dziedzictwa UNESCO, a jednocześnie umożliwić odpowiedzialny rozwój miasta” – powiedział.
Koalicyjna partia NEOS podkreśliła znaczenie decyzji dla miasta. „Status światowego dziedzictwa jest ważną częścią tożsamości naszego miasta. Ma on ogromne znaczenie zarówno w kraju, jak i na arenie międzynarodowej. Od początku naszym celem było pokazanie, że rozwój miasta i ochrona światowego dziedzictwa nie wykluczają się, lecz powinny iść w parze” – powiedziała przewodnicząca klubu radnych Selma Arapovic.
Opozycja apeluje o dalszą ochronę historycznego centrum
Wiedeńscy Zieloni również pozytywnie ocenili decyzję UNESCO. Radna Jennifer Kickert podkreśliła jednak, że teraz należy dołożyć wszelkich starań, aby miasto nadal wywiązywało się z obowiązków związanych z ochroną światowego dziedzictwa.
Pozytywnie decyzję oceniła także Austriacka Partia Ludowa (ÖVP). „To dobra wiadomość, ale przed nami pozostają ważne zadania. Usunięcie z czerwonej listy nie oznacza nieograniczonej swobody. Ochrona historycznego krajobrazu Wiednia nie kończy się wraz z tą decyzją” – powiedział szef wiedeńskich struktur partii Markus Figl.
Znacznie bardziej krytyczna była Wolnościowa Partia Austrii (FPÖ) w Wiedniu. Przedstawiciele ugrupowania zarzucili władzom wieloletni lobbing na rzecz realizacji prestiżowej inwestycji. „Najwyraźniej wywierano presję na wszystkich szczeblach, aby ostatecznie interesy miliardera-inwestora postawić ponad ochroną historycznego krajobrazu Wiednia” – stwierdził rzecznik FPÖ ds. planowania Toni Mahdalik.
Źródło:orf
Zdjęcie: magnific
