Według informacji podanych w prasie wszystkie propozycje uzyskały szerokie poparcie, w tym także członków komisji reprezentujących partie rządzące. Komisja przedstawiła łącznie 30 rekomendacji dotyczących emerytury. Każdą z nich poparła zdecydowana większość 13-osobowego gremium.
Autorzy podkreślają, że pakiet należy traktować jako całość. Nie powinien on być zbiorem pojedynczych rozwiązań wybieranych przez rząd według uznania, lecz kompletną podstawą przyszłej reformy emerytalnej.
Wiek emerytalny w Niemczech ma być stopniowo podnoszony
Jednym z najważniejszych elementów propozycji jest dalsze podnoszenie wieku emerytalnego po zakończeniu obecnie realizowanej reformy.
Trwający od 2012 roku proces zwiększania wieku emerytalnego z 65 do 67 lat zakończy się w 2031 roku. Komisja proponuje, aby od 2032 roku kontynuować ten proces, choć w wolniejszym tempie.
W rekomendacjach nie pojawia się jednak postulat „emerytury od 70. roku życia”. Zamiast tego zaproponowano automatyczne powiązanie wieku emerytalnego ze wzrostem średniej długości życia.
Model „dwa do jednego”
Zdaniem ekspertów tylko takie rozwiązanie pozwoli utrzymać stabilność finansową systemu. Komisja proponuje tzw. model „dwa do jednego”. Oznacza to, że jeśli przeciętna długość życia wzrośnie o rok, mieszkańcy Niemiec pracowaliby o osiem miesięcy dłużej, a przez dodatkowe cztery miesiące pobieraliby emeryturę.
Przy obecnych prognozach można oczekiwać wzrostu wieku emerytalnego o około pół roku na dekadę.
Emerytura w wieku 69 lat dopiero po 2070 roku
Zgodnie z obecnymi szacunkami możliwość przechodzenia na emeryturę w wieku 69 lat pojawiłaby się dopiero w 2071 roku. Wiek emerytalny na poziomie 70 lat osiągnięto by około 2091 roku.
Komisja świadomie nie wpisała jednak do dokumentu konkretnych dat i liczb. Eksperci wskazują, że tak odległych prognoz nie można wiarygodnie przygotować. Dotyczy to zarówno długości życia i liczby urodzeń, jak i zmian na rynku pracy związanych z rozwojem sztucznej inteligencji.
Koniec z emeryturą w wieku 63 lat
Komisja odrzuciła pomysł uzależnienia prawa do emerytury wyłącznie od liczby przepracowanych lat. Jednocześnie zaproponowano całkowitą likwidację możliwości przechodzenia na emeryturę w wieku 63 lat. Zdaniem ekspertów rozwiązanie to znacząco obciąża fundusze emerytalne i dodatkowo ogranicza dostępność wykwalifikowanych pracowników na rynku pracy.
Po 2031 roku ma również powrócić obecnie zawieszony współczynnik stabilności systemu emerytalnego. Mechanizm ten ogranicza powiązanie corocznych podwyżek emerytur z wynikami negocjacji płacowych. Wysokość wzrostu świadczeń zależałaby przede wszystkim od relacji liczby osób opłacających składki do liczby emerytów. W praktyce oznaczałoby to wolniejszy wzrost emerytur.
Wzór ze Szwecji. Większa rola rynku kapitałowego
Komisja proponuje także istotną zmianę sposobu finansowania przyszłych świadczeń. Wzorcem ma być Szwecja, gdzie system emerytalny opiera się nie tylko na bieżących składkach pracowników, ale również na inwestowaniu środków na rynku kapitałowym.
Obecnie w Niemczech składki emerytalne, wynoszące ponad 18 proc. wynagrodzenia brutto, trafiają bezpośrednio do obecnych emerytów. W przyszłości pracownicy i pracodawcy mieliby wspólnie odkładać dodatkowe 2 proc. wynagrodzenia na indywidualne zabezpieczenie emerytalne poprzez fundusze państwowe i prywatne.
Celem jest podniesienie poziomu emerytur do 50 proc. przeciętnego wynagrodzenia do 2050 roku. Z tego względu komisja nie przewiduje obowiązkowych zakładowych programów emerytalnych.
Mniej urzędników ze statusem urzędnika państwowego
Komisja proponuje również zmiany dotyczące systemu emerytur urzędniczych. W przyszłości status urzędnika państwowego miałby być przyznawany wyłącznie osobom wykonującym kluczowe zadania władcze państwa. Oznaczałoby to ograniczenie liczby nauczycieli i pracowników uczelni zatrudnianych na zasadach obowiązujących obecnie urzędników państwowych.
Ponadto rząd federalny i kraje związkowe miałyby obowiązek tworzenia rezerw finansowych na przyszłe świadczenia emerytalne dla tej grupy zawodowej.
Krytyka dodatku dla matek i gwarancji poziomu emerytur
Komisja krytycznie oceniła część rozwiązań przyjętych już przez rząd, jednak nie rekomenduje ich wycofania.
Dotyczy to przede wszystkim programu Mütterrente III, forsowanego przez CSU, oraz tzw. linii gwarancyjnej wprowadzonej przez SPD. Przepisy te zapewniają utrzymanie poziomu emerytur na poziomie 48 proc. do 2031 roku.
Eksperci ocenili oba rozwiązania bardzo krytycznie, ale jednocześnie uznali, że nie należy ingerować w już obowiązujące ustawy.
W poniedziałek komisja zbierze się po raz ostatni, aby omówić kwestie formalne. We wtorek dokument z rekomendacjami ma zostać przekazany kanclerzowi Niemiec, Friedrich Merz, oraz federalnej minister pracy, Bärbel Bas.
Źródło: zdfheute
Zdjęcie: magnific
